Klasy teodolitów a ich dokładność


Teodolit należy do kluczowych narzędzi w pracy geodezyjnej i budowlanej; zarówno optyczny jak i elektroniczny zapewni precyzyjny pomiar kątów poziomych i pionowych. Tradycyjne modele, niczym w soczewce, pokazują jak ważna w tej branży jest dokładność – ale i jak skutecznie można ją uzyskać naukowymi metodami.

Tu jednak kluczowa jest budowa teodolitu. Ten składa się trzech podstawowych elementów. Do poziomowania urządzenia służy spodarka – metalowa płyta umożliwiająca wkręcenie śruby mocującej teodolit do statywu. Z kolei limbus, charakterystyczne poziome koło – oddające idealny kształt krążka – znajduje się centralnie na spodarce i przy pomocy trzpienia może być obracany wobec podstawy. Trzecim kluczowym elementem teodolitu jest alidada wyposażona w lunetę, libellę i urządzenie do odczytu danych. W tym kontekście szczególnie ważna jest libella – w teodolitach wyróżniane są pudełkowe oraz w kształcie rurkowym. Niezależnie od ich specyfiki, na zachowanie libelli wpływa pęcherzyk powietrza swobodnie znajdujący się wewnątrz. Ustawienie go w określonym punkcie oznacza realizację założenia – osiągnięcie idealnej płaszczyzny poziomej.

FET 200 to inżynieryjny teodolit optyczny do pomiaru kątów pionowych i poziomych. Jest bardzo trwały, solidnie zbudowany i zapewnia wysoką dokładność – zobacz go na infopomiar.pl
https://infopomiar.pl/sklep/p3436,teodolit-optyczny-fet-200-grady.html

Wyniki pomiarowe odczytywane mogą być zarówno w formie analogowej – gdy operator ocenia położenie wskaźnika – jak i cyfrowo. Digitalizacja w przypadku teodolitów jest szczególnie doceniana. Odczyty cyfrowe na wyświetlaczu danego instrumentu generowane są automatycznie i znacznie przyspieszają pracę.

Jak wybrać dobry teodolit?

Warto w kontekście teodolitów zwrócić uwagę na klasę ich dokładności. One wskazują, jak precyzyjny jest odczyt danego kierunku. Wszelkie wahania lub odejścia od standardowo przyjętych pułapów przekładają się na błędy w analizach. Planując zakup teodolitu warto kierować się więc szczególną dbałością o detale.

Teodolity klasy pierwszej to najwyższy stopień precyzji. Przyjmując, że potencjalny błąd odczytu ich kierunku to mniej niż 0,5′, można liczyć na idealnie dokładne odwzorowanie danych. W przypadku teodolitów jednosekundowych o tzw. wyższej dokładności, margines błędu sięga ok. 1′. Różnica między nimi a teodolitami przeciętnymi, o średniej dokładności jest już bardzo odczuwalna. Te drugie, tzw. sześciosekundowe, obarczone bywają błędem odczytu kierunku na poziomie już od 5 do nawet 20″. Z kolei teodolity najsłabszej jakości, np. minutowe, sięgają już granic 30″-1′. W ich przypadku trudno mówić o zastosowaniu profesjonalnym. Im bardziej zaawansowane zadania, tym ważniejsza jest precyzja – ale i szybkość pomiarowa – teodolitu. Stąd np. do pomiarów o charakterze inżynieryjnym używa się głównie teodolitów klasy drugiej. Najlepsze, określane jako teodolity klasy 1, zalecane są do analiz geodezyjnych, pomiarów odkształceń oraz wszelkich działań wymagających ponadprzeciętnej dokładności.

Kliknij i zobacz
Teodolit z laserem – szybkie tyczenie prostych. Teodolit marki SurvGeo. https://infopomiar.pl/sklep/p2468,teodolit-elektroniczny-survgeo-de2a-l-z-laserem.html

Należy pamiętać, że odrębną kwestią są teodolity laserowe. Wykorzystując światło laserowe stanowią swoiste połączenie instrumentu kąta mierniczego z laserem gazowym. W efekcie zapewniają nadzwyczajny poziom dokładności, która zwyczajowo sięga kilku milimetrów przy odległości nawet 200-300 m.